Wycena mienia zabużańskiego różni się od typowej wyceny nieruchomości położonej w granicach współczesnej Polski. Rzeczoznawca majątkowy często pracuje z dokumentami, które powstały kilkadziesiąt lat temu. Mogą one pochodzić z różnych okresów i posługiwać się dawnymi nazwami miejscowości oraz jednostek administracyjnych. Mogą również zawierać informacje dotyczące nieruchomości, których nie da się bezpośrednio przełożyć na współczesne oznaczenia.

Postanowienie Wojewody – podstawa wyceny

W wycenie mienia zabużańskiego szczególne znaczenie ma dokument wydany przez organ administracji: Postanowienie Wojewody potwierdzające prawo do rekompensaty. Dokument ten ściśle określa zakres mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, który należy uwzględnić przy określaniu wartości. Przedmiotem wyceny może być wyłącznie nieruchomość lub jej składniki wskazane w tym dokumencie.

Wycena według stanu z dnia pozostawienia

Warto pamiętać, że zgodnie z ustawą o prawie do rekompensaty wyceny mienia zabużańskiego dokonuje się według stanu nieruchomości z dnia jej pozostawienia oraz cen z dnia wyceny. Rzeczoznawca musi więc odtworzyć stan nieruchomości z tego okresu. Dotyczy to jej parametrów oraz sposobu zagospodarowania.

Dodatkowe dokumenty dotyczące nieruchomości

Pozostałe dokumenty pełnią funkcję pomocniczą. Mogą pozwolić na dokładniejsze ustalenie charakteru, powierzchni i zabudowy nieruchomości wskazanej w Postanowieniu Wojewody. Nie mogą rozszerzać przedmiotu wyceny poza zakres wynikający z Postanowienia. Rodzaj i znaczenie dokumentów zależy od rodzaju nieruchomości oraz zakresu informacji zawartych w Postanowieniu Wojewody.

Dokumenty dotyczące powierzchni i sposobu użytkowania

Dla potrzeb wyceny szczególnie ważne mogą być dokumenty pozwalające ustalić powierzchnię nieruchomości oraz sposób jej użytkowania. W przypadku gruntów rolnych istotne są informacje o rodzaju i powierzchni poszczególnych użytków. Mogą to być grunty orne, łąki, pastwiska czy sady. Przydatne są w szczególności wykazy gruntów i użytków, mapy ewidencyjne i sytuacyjne oraz szkice gruntów i gospodarstw. Znaczenie mogą mieć również inne dokumenty określające powierzchnię lub sposób użytkowania nieruchomości.

Dokumenty dotyczące zabudowy

Jeżeli w Postanowieniu Wojewody wskazano nieruchomość zabudowaną, istotne są informacje o znajdujących się na niej budynkach. Powinny one pozwalać określić ich rodzaj, wielkość i podstawowe parametry. Przydatne są w szczególności wykazy budynków, plany, szkice, dokumenty podatkowe i fotografie. Znaczenie mogą mieć również informacje o rodzaju zabudowy, roku budowy, wymiarach, powierzchni oraz materiale konstrukcyjnym. Takie materiały pozwalają na możliwie dokładne odtworzenie zabudowy istniejącej na nieruchomości i jej podstawowych cech, istotnych dla przeprowadzenia wyceny.

Szczególnie przydatne mogą być fotografie rodzinne przedstawiające budynki znajdujące się na nieruchomości. Zdjęcia mogą dostarczyć dodatkowych informacji o charakterze, wyglądzie zabudowy, jej układzie oraz sposobie zagospodarowania nieruchomości.

Jeżeli jednak dany budynek nie został wskazany w Postanowieniu Wojewody, samo jego udokumentowanie nie oznacza, że może zostać uwzględniony w wycenie.

Mapy i dawne oznaczenia

Przy wycenie mienia zabużańskiego pomocne mogą być również dawne mapy oraz materiały kartograficzne. Pozwalają one lepiej określić położenie nieruchomości i charakter miejscowości, w której się znajdowała.

W dokumentach mogą występować dawne nazwy miejscowości lub historyczne podziały administracyjne. Zmiany nazw i granic administracyjnych są częstym elementem dokumentacji dotyczącej mienia zabużańskiego. Z tego względu materiały kartograficzne mogą stanowić istotne uzupełnienie dokumentów urzędowych.

Jeżeli nie wiedzą Państwo, czy dany dokument będzie przydatny, najlepiej przekazać go rzeczoznawcy zajmującemu się Państwa sprawą. Rzeczoznawca na etapie analizy dokumentacji oceni jego znaczenie dla konkretnej sprawy.

Dokumenty są podstawą, ale wycena wymaga przede wszystkim analizy

Na podstawie otrzymanych dokumentów rzeczoznawca ustala i opisuje przedmiot wyceny w zakresie wynikającym z Postanowienia Wojewody, analizuje dostępne informacje dotyczące nieruchomości oraz dobiera właściwy sposób określenia jej wartości.

Dokumenty przekazane przez właściciela lub jego następców prawnych są ważnym materiałem wejściowym, ale ich analiza jest tylko jednym z elementów całego procesu wyceny.

Podsumowanie

Wycena mienia zabużańskiego wymaga możliwie dokładnego odtworzenia informacji o nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Polski. Dlatego znaczenie mogą mieć zarówno dokumenty urzędowe, jak i materiały dodatkowe (dawne mapy, fotografie czy materiały rodzinne).

Nie zawsze konieczne jest posiadanie kompletnej dokumentacji. Istotne jest przede wszystkim przekazanie rzeczoznawcy wszystkich zachowanych materiałów, które mogą pomóc w procesie wyceny.

Jeżeli posiadają Państwo dokument stanowiący podstawę wykonania wyceny oraz materiały dotyczące pozostawionej nieruchomości i potrzebują Operatu szacunkowego określającego jej wartość, zapraszam do kontaktu.